Çin, yavaşlayan kredi talebi, düşük faizler ve emlak sektöründeki uzun süreli kriz nedeniyle bankacılık sistemini yeniden yapılandırıyor. 2025'te yüzlerce küçük ve kırsal banka tasfiye edilirken, hanehalkı borçlarındaki gecikmeler bilançoları zorluyor.
Çin finans sisteminde son yılların en kapsamlı yapısal dönüşümü ve konsolidasyon dalgası hız kazandı. Ekonomideki ivme kaybı, düşük faiz ortamı, deflasyonist baskılar ve emlak sektöründeki kalıcı daralma, bankaların bilançolarını doğrudan baskılarken Pekin yönetimi özellikle küçük ve bölgesel ölçekli kurumları sistemden tasfiye etmeye yöneldi.
Ulusal Finansal Düzenleme İdaresi (NFRA) verilerine dayandırılan uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch raporlarına göre, 2025 yılı boyunca Çin genelinde 670'ten fazla bankacılık kuruluşu faaliyetine son verdi. Bu rakam, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek yıllık kapanış sayısı olarak kayıtlara geçerken, tasfiye edilen kurumların neredeyse tamamının kırsal bölgelerde faaliyet gösteren küçük ölçekli yapılar olması dikkat çekti.
Küçük Bankalarda Varlık Kalitesi ve Sermaye Baskısı
Bankacılık sektöründeki bu yoğun konsolidasyon dalgası, 2021 yılından bu yana gayrimenkul piyasasında yaşanan sert dönüşümün ve kredi büyümesindeki yavaşlamanın bir sonucu olarak ivme kazandı. Fitch verilerine göre, ülkedeki toplam banka sayısı son dört yıllık süreçte yüzde 23 oranında azalarak 3 bin 139 seviyesine geriledi.
Pekin yönetimi, devasa bankacılık sistemini daha az ancak sermaye yapısı daha güçlü ve büyük kurumlar etrafında yeniden konumlandırmayı hedefliyor. Sektörün en kırılgan halkasını ise kırsal ve şehir düzeyindeki küçük bankalar oluşturuyor. Düşük varlık kalitesi, zayıf sermaye yeterliliği ve bazı bölgelerde görülen yönetim zafiyetleri nedeniyle bu küçük oyuncular sistem üzerinde risk yaratmaya devam ediyor. Söz konusu bölgesel kuruluşlar, toplam Çin bankacılık varlıklarının dörtte birinden fazlasını temsil ediyor.
Analistler, konsolidasyon sürecinin yalnızca tasfiyelerle sınırlı kalmayacağını, zayıf bölgesel kurumların birleşme ve devralmalar yoluyla büyük yapılar içinde eritileceğini öngörüyor. Bu eğilimin somut bir örneği olarak, temmuz ayında Wuhan merkezli 124 milyar yuan varlığa sahip Z-Bank'ın Hankou Bank tarafından devralınması gösteriliyor. Bu adım, 2019 yılındaki Baoshang Bankası müdahalesinden bu yana sektörde dikkat çeken en büyük operasyonlardan biri olma özelliğini taşıyor.
Büyük Bankalar ve Devlet Desteği
Süreç yalnızca küçük ölçekli oyuncuları kapsamıyor; ülkenin en büyük devlet bankaları da düşük faiz ortamının yarattığı net faiz marjı baskısıyla mücadele ediyor. Bu çerçevede Pekin, aralarında Industrial and Commercial Bank of China (ICBC) ve Çin Tarım Bankası'nın da yer aldığı büyük bankalar ile sigorta şirketleri için toplam 54 milyar dolarlık sermaye artırımı açıkladı.
Hanehalkı Borçlarında Yükselen Risk
Bankacılık sektöründeki sıkılaşma ve bilançolardaki temkinli duruş, tüketici kredilerindeki sorunlu alacak artışıyla da yakından ilişkili. Gavekal Dragonomics hesaplamalarına göre, 2025 sonu itibarıyla Çin'de yaklaşık 100 milyon kişi —yani yetişkin nüfusun yaklaşık onda biri— toplam 2,2 trilyon yuan (327 milyar dolar) tutarındaki borcunu ödemekte gecikme yaşadı.
Büyük devlet bankalarının yılın ilk yarısına ilişkin finansal sonuçları da hanehalkı üzerindeki finansal baskıyı net bir şekilde ortaya koydu. Ülkenin en büyük kredi kuruluşu olan ICBC'de, kredi kartı ve kredili mevduat hesaplarının takipteki kredi (NPL) oranı haziran ayında yüzde 5,37'ye yükseldi. Bu oran 2025 sonunda yüzde 4,61 seviyesindeydi.
