İngiltere otomotiv endüstrisi, Çin menşeli elektrikli araç ithalatını serbest tutmanın sağladığı maliyet avantajları ile Avrupa Birliği'nin getirmeye hazırlandığı korumacı 'Avrupa yapımı' kısıtlamaları arasında kritik bir ikilem yaşıyor. Sektör verileri Çinli markaların pazar payının hızla yükseldiğini gösterirken, hükümet ve sanayi temsilcileri olası tarifeler ve misilleme riskleri konusunda ikiye bölünmüş durumda.
İngiltere otomotiv sektörü, Çin pazarı ile Avrupa Birliği arasındaki dengeleri korumakta zorlanırken, ülkeyi küresel ticaret politikalarında istisnai bir konuma getiren tartışmalar derinleşiyor. ABD Çin menşeli araçları neredeyse tamamen dışlarken ve Avrupa Birliği yüzde 45'e varan ithalat vergileri uygulatırken, İngiltere hükümeti bugüne kadar bu tür gümrük vergilerinden kaçınan bir tutum sergiledi.
AB'den 'Made in Europe' Baskısı ve İhracat Tehdidi
Brüksel yönetiminin geçtiğimiz ay İngiliz siyasetçi Andy Burnham'a uyarıda bulunarak, ucuz Çinli araçlara karşı gümrük vergisi uygulanmaması durumunda İngiliz ihracatına yönelik korumacı "Avrupa yapımı" engellerin devreye sokulacağını bildirdiği ifade ediliyor. Bu hamle, İngiliz otomotiv üreticileri için en büyük pazar olan AB'ye erişimi doğrudan tehlikeye atıyor.
Otomobil Üreticileri ve Tüccarları Derneği (SMMT) tarafından yayımlanan veriler, durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. İngiltere'de yeni otomobil kayıtları eylüle kadar olan yıllık süreçte yüzde 12 artarak 2017'den bu yana en yüksek yıllık büyüme oranına ulaştı. Bu ivmenin elektrikli araç talebi ve Çinli markalardan kaynaklandığı, Jaecoo 7 ve BYD Sealion 7 gibi modellerin en çok satanlar arasında yer aldığı belirtildi. Ancak SMMT, sübvansiyonları ve vergi muafiyetlerini Birlik içinde üretilen araçlarla sınırlayan AB kurallarının İngiltere üretimi için varoluşsal bir tehdit oluşturduğunu vurguluyor. Verilere göre, yılın ilk yarısında İngiltere'nin otomobil ihracatının yüzde 58'ini AB oluştururken, Çin'in payı yalnızca yüzde 4 civarında kaldı.
SMMT Üst Yöneticisi Mike Hawes, İngiltere ve AB otomotiv endüstrilerinin derin bir entegrasyon içinde olduğunu belirterek, İngiltere'de üretilen araçların en büyük pazarlarından dışlanmasının karşılıklı zarara yol açacağı konusunda uyardı.
Hükümetin Direnci ve Sektör İçi Görüş Ayrılıkları
Ticaret ve İş Dünyası Bakanı Jonathan Reynolds liderliğindeki hükümet kanadı, tarifelerin muhtemelen Çin tarafından karşılık göreceğini ve bunun İngiliz üreticilerin Çin pazarındaki satışlarını olumsuz etkileyeceğini savunarak levilere karşı çıkıyor. Bakanlık, ek vergilerin İngiliz sürücüler için fiyatları artıracağı ve Chery gibi markaların Nissan'ın Sunderland fabrikasında üretim yapma yönündeki olası yatırımlarını caydırabileceği görüşünde.
RSM UK danışmanlık firmasından Emily Sawicz, ortada zor bir ödünleşme olduğunu belirterek, ülkenin bu iki pazar arasında süresiz olarak sürüklenemeyeceğini ifade etti. Çinli yatırımların üreticiler için bir can simidi olabileceğini, ancak Avrupa erişiminin küçük üreticiler için hayati önem taşıdığını kaydeden Sawicz, tedarikçilerin dışlanma riskine karşı uzun vadeli yatırım kararları alabilmek için netliğe ihtiyaç duyduğunun altını çizdi.
Sektörün diğer kesimleri ise tarifelerin yerli üreticileri korumak için elzem olduğunu savunuyor. Vauxhall'ın eski başkanı Tim Tozer, İngiltere otomotiv sektörünün erimesini önlemek için vergilerin hayati olduğunu öne sürerek, hükümetin Çin'e ihracata devam etme beklentisinin gerçekçi olmadığını ifade etti.
Pazar Payındaki Yükseliş ve Çinli Üreticilerin Yanıtı
Auto Trader ticari direktörü Ian Plummer, Çinli markaların rekabeti sayesinde otomobillerin daha erişilebilir hale geldiğini ve tüketicilerin yeni araç alımına yönlendirildiğini belirtti. Sektör rakamlarına göre BYD, Omoda ve Jaecoo gibi markalar, 2026'nın ilk sekiz ayında İngiltere pazarındaki paylarını üçe katlayarak yüzde 12 seviyesine taşıdı.
Nissan Avrupa Başkanı Massimiliano Messina geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada, Avrupa'nın Çin'in İngiltere üzerinden pazarı istila etmesine zemin hazırlayan bir "Truva atı" riski taşıyamayacağını ifade etmişti. Buna karşılık, Jaecoo ve Omoda markalarının sahibi Chery'nin İngiltere genel müdür yardımcısı Victor Zhang bu iddiaları reddetti. Satışa sundukları araçların hedef alınan kategoriye giren saf elektriklilerden ziyade süper hibritler olduğunu belirten Zhang, İngiltere'deki yatırımlarını kararlılıkla sürdüreceklerini kaydetti.
