Avrupa Merkez Bankası (ECB), Haziran-Ağustos 2026 dönemini kapsayan Eylül 2026 SESFOD raporunu yayımladı. Rapora göre, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara rağmen, avro cinsinden menkul kıymet finansmanı ve tezgah üstü (OTC) türev piyasalarında genel kredi koşulları üst üste dördüncü çeyrekte de temel olarak fiyat şartları üzerinden hafifçe gevşedi.
Avrupa Merkez Bankası (ECB), avro cinsinden menkul kıymet finansmanı ve tezgah üstü (OTC) türev piyasalarındaki kredi koşullarını inceleyen Eylül 2026 dönemi SESFOD (Survey on Credit Terms and Conditions in Euro-Denominated Securities Financing and OTC Derivatives Markets) raporunu kamuoyuyla paylaştı. 14'ü Avro Bölgesi içinde ve 12'si bölge dışında yerleşik olmak üzere toplam 26 büyük bankanın katılımıyla gerçekleştirilen anket, Haziran ve Ağustos 2026 arasındaki üç aylık dönemin gelişmelerini yansıttı.
Jeopolitik Belirsizlikler ve Faiz Politikası Gölgesinde Piyasa Koşulları
İnceleme dönemi, Orta Doğu'daki çatışma hatlarına bağlı belirsizlikler, petrol tankerlerine yönelik saldırılar ve enerji piyasalarındaki dalgalanmalar gibi önemli makroekonomik risklerle şekillendi. Bu süreçte ECB, Haziran ayında politika faiz oranlarında 25 baz puanlık artırıma gitmiş, Temmuz toplantısında ise oranları sabit tutmuştu.
Söz konusu volatil ortama rağmen, raporda genel kredi koşullarının tüm muhatap türleri için üst üste dördüncü çeyrekte de hafif bir gevşeme eğilimi gösterdiği kaydedildi. Bu değişim ağırlıklı olarak fiyat temelli koşullardan kaynaklandı. Fiyat dışı koşullarda ise bankalar ve aracı kurumlar için hafif bir gevşeme gözlenirken, hedge fonlar için hafif bir sıkılaşma, diğer muhatap türlerinde ise yatay bir seyir izlendi. Katılımcı bankaların küçük bir kısmı; genel piyasa likiditesi, piyasa işleyişi, diğer kurumlarla yaşanan rekabet ve karşı tarafın finansal gücünü fiyat koşullarının gevşemesindeki temel etkenler olarak gösterdi.
Menkul Kıymet Finansmanında Talep ve Fiyatlama Eğilimleri
Menkul kıymet finansmanı işlemlerinde, teminatlı fonlama talebi hisse senetleri başta olmak üzere çoğu teminat türünde artış kaydetti. Anket katılımcılarının net yüzde 27'si hisse senedi teminatlı fonlama talebinin arttığını bildirdi.
Buna karşın, fonlama oranları ve marjları en çok tercih edilen müşteriler için tüm teminat türlerinde artış gösterdi. Ortalama müşteri profili için ise bu artışlar yurtiçi devlet tahvilleri, diğer devlet tahvilleri ve dönüştürülebilir menkul kıymetlerle sınırlı kaldı. Aynı dönemde, çoğu tahvil teminatı ve varlığa dayalı menkul kıymetler için uygulanan iskonto oranlarında düşüş görüldü. Bazı teminat türlerinde ise muhataplara sağlanan fonlamanın azami tutarı ve vadesi artırıldı.
OTC Türev Piyasalar ve Teminat Değişmeleri
Merkezi takas kuruluşundan geçmeyen OTC türev piyasalarında, döviz, faiz oranı, hisse senedi ve çeşitli kredi türevleri için başlangıç teminatı gereksinimlerinde hafif düşüşler kaydedildi. Azami risk maruziyetleri ve işlem vadeleri genel olarak yatay seyretti.
Bununla birlikte, döviz ve kredi türevlerinde değerleme uyuşmazlıklarının hacim, süre ve kalıcılık açısından artış gösterdiği tespit edildi. Özellikle kredi türevleri bu alandaki uyuşmazlıkların odak noktası oldu. Yeni veya yeniden müzakere edilen çerçeve sözleşmelerdeki şartlar bazı alanlarda hafifçe gevşerken, standart dışı teminatların kullanımında belirgin bir değişim olmadı.
Gelecek Dönem Beklentileri
Eylül 2026 SESFOD anketi sonuçlarına göre, katılımcı bankalar önümüzdeki üç aylık süreçte de tüm muhatap türleri için genel kredi koşullarında hafif bir gevşeme bekliyor. Öte yandan, inceleme döneminde hedge fonların kaldıraç kullanımının hafif bir artış gösterdiği, karşı taraf değerleme uyuşmazlıklarının hacmi ile süresinin ise genel olarak sabit kaldığı belirtildi.
