İngiltere'nin telekomünikasyon devi BT, iflas sürecindeki geniş bant sağlayıcısı TalkTalk ile toptan satış kolu PlatformX Communications'ı (PXC) borçsuz olarak 400 milyon sterlinlik bir anlaşmayla devralıyor. 900 kişinin istihdamını koruyacak olan bu hamle, rakip şirketlerin sert tepkisine ve Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA) ile hükümetin incelemesine neden oldu.
İngiltere telekomünikasyon pazarı, sektörün dev oyuncusu BT'nin derin borç sarmalındaki rakibi TalkTalk'u iflas masasından devralmasıyla sarsıldı. BT, 1,5 milyon perakende geniş bant müşterisine sahip olan TalkTalk ve toptan satış birimi PlatformX Communications'ı (PXC) borçsuz bir yapıyla 400 milyon sterlin karşılığında bünyesine katmak üzere resmi anlaşmaya vardığını duyurdu. Bu operasyon, yaklaşık 900 çalışanın işini güvence altına alırken, ülkedeki telekomünikasyon rekabeti ve kritik altyapı güvenliği üzerine yoğun bir siyasi ve düzenleyici incelemeyi de beraberinde getirdi.
Mali Çıkmaz ve Kurtarma Operasyonunun Perde Arkası
TalkTalk, son dönemde artan maliyetler, daralan müşteri tabanı ve devasa borç yükü nedeniyle uzun süredir satış arayışındaydı. Şirketin perakende müşteri sayısı 2019 yılında 4 milyon seviyesindeyken, bu yıl yaklaşık 1,5 milyona kadar geriledi. Kurucu Sir Charles Dunstone'un 2021 yılında Toscafund ile gerçekleştirdiği anlaşmayla şirketi özel statüye taşımasının ardından firma, yaklaşık 1,5 milyar sterlinlik borç yüküyle karşı karşıya kalmıştı. Son olarak ABD'li özel kredi grubu Ares Management'ın kontrolünde varlık göstermeye çalışan şirket, son yıllık hesaplarında 28 Şubat 2025 itibarıyla vergi öncesi 465 milyon sterlin yasal zarar açıkladı. Kiralama borçları hariç 1,2 milyar sterlin olan net borç seviyesi, kiralama yükümlülükleriyle birlikte 1,96 milyar sterline ulaştı.
Ekim ayının başında Openreach şebeke sağlayıcısına yapılması gereken yaklaşık 60 ila 80 milyon sterlinlik aylık ödeme kriz yaratırken, mevcut yatırımcı Ares Management'ın yeni finansman sağlamayı reddetmesi şirketi çıkmaza sürükledi. Alvarez & Marsal tarafından atanan yöneticiler sürecinde devreye giren BT, bu hamleyle şirketi iflastan kurtardı. BT CEO'su Allison Kirkby, durumu "milyonlarca vatandaş ve işletmenin risk altında olduğu eşi benzeri görülmemiş bir durum" olarak nitelendirdi. BT, bu satın alma nedeniyle mevcut mali yıl içerisinde işlem ve idari masraflar, işletme sermayesi, 60 milyon sterlinlik ticari zarar ve 100 milyon sterlinlik tahsil edilemeyen Openreach gelirleri dahil olmak üzere toplam 400 milyon sterlinlik nakit çıkışı bekliyor. Açıklamanın ardından BT hisseleri yaklaşık %2 değer kazandı.
Kritik Altyapı ve Siyasi Müdahale
Anlaşmanın duyurulmasının hemen ardından İngiltere Dijital, Kültür, Medya ve Spor Bakanı Lisa Nandy, Enterprise Act yetkilerini kullanarak kamu yararı müdahale bildirisini devreye soktu. Nandy, hamlenin kamu sağlığı, kritik ulusal altyapı ve savunmasız müşterilerin arz güvenliği üzerindeki etkilerinin titizlikle incelenmesini talep etti.
TalkTalk’un toptan satış kolu PXC; sağlık, acil durum hizmetleri, savunma, eğitim, ulaştırma, bankacılık ve devlet kurumları dahil olmak üzere kritik ulusal altyapı sağlayıcılarına hizmet veren yaklaşık 1 milyon toptan müşteri barındırıyor. Ayrıca şirketin, eski bakır şebekeye bağlı telecare cihazları kullanan yaşlı ve engelli 250.000 savunmasız müşterisi bulunuyor. 2023 yılında bakır şebekeden dijital hatlara geçiş sırasında bu cihazların arızalanması nedeniyle iki kişinin hayatını kaybetmesi, hükümetin bu konudaki hassasiyetini üst seviyeye taşıdı. Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA) rekabet kaygılarına yönelik raporunu 19 Ekim'e kadar sunacak; Bakanlık incelemesi ise bu raporun ardından nihai şeklini alacak.
Sektörden Sert Tepkiler ve Düzenleyici Süreç
BT'nin bu hamlesi pazarın diğer oyuncularının tepkisini çekti. BT'nin Openreach ağı dışında en büyük rakiplerinden biri olan Virgin Media O2 (VMO2), anlaşmayı "kamu yararı maskesi altında bir danışıklı dövüş" olarak nitelendirdi. VMO2 sözcüsü, rekabet otoritesinin nexfibre ile Netomnia arasındaki 2 milyar sterlinlik anlaşmayı engelleme girişimine atıfta bulunarak, kuralların BT lehine esnetildiğini ve pazar hakimiyetinin daha da pekiştirildiğini savundu.
Ofcom CEO'su Melanie Dawes ise tüketicileri korumak amacıyla ticari bir anlaşmayı memnuniyetle karşıladıklarını, ancak BT'ye beklentilerini içeren bir mektup gönderdiklerini ve sürecin düzenleyici kurumlarca yakından izleneceğini belirtti. Alvarez & Marsal ortak yöneticisi ve TalkTalk yöneticisi Andrea Jakes, 900 çalışanın istihdamının güvenceye alındığını vurgularken, düzenleyici onaylar tamamlanana kadar BT ve TalkTalk'un ayrı ayrı faaliyet göstermeye devam edeceği açıklandı. BT yönetimi, TalkTalk markasının geleceği konusunda karar vermek için henüz erken olduğunu, ancak mevcut aşamada müşteriler açısından hiçbir şeyin değişmeyeceğini bildirdi.
