Brezilya hükümeti, küresel petrol fiyatlarındaki yükselişin tüketiciler üzerindeki baskısını azaltmak amacıyla benzin üzerindeki federal vergileri sıfırladı, etanol ve ithal dizel için ise ek sübvansiyon paketlerini devreye soktu. Karar kamuoyunda seçim hamlesi olarak değerlendirilirken, yetkililer adımların jeopolitik risklere karşı alındığını belirtti.
Brezilya hükümeti, küresel petrol fiyatlarındaki artışın tüketiciler üzerindeki maliyet baskısını hafifletmek amacıyla yakıt fiyatlarına yönelik destek önlemlerinin süresini bir ay uzatırken, kapsamlı yeni teşvikler açıkladı. 9 Ekim 2026 tarihinde duyurulan kararlar çerçevesinde, benzin üzerindeki federal vergiler fiilen sıfırlanırken, karayolu taşımacılığına yönelik ek dizel sübvansiyonları devreye alındı.
Benzinde Federal Vergiler Sıfırlandı
Cuma günü hayata geçirilen yeni benzin kararnamesiyle, PIS/COFINS ve CIDE vergilerinden kaynaklanan mali yük litre başına 0,89 real (0,18 dolar) oranında azaltıldı. Bu indirimle birlikte benzin üzerindeki federal vergiler fiilen sıfırlanmış oldu. Düzenleme kapsamında, etanol üzerindeki PIS/PASEP ve Cofins vergilerinde uygulanan litre başına 0,19 reallik indirim de uzatıldı.
Bunun yanı sıra, karayolu taşımacılığında kullanılan dizelin ithalatçılarına yönelik mevcut litre başına 2,12 reallik (0,43 dolar) desteğe ek olarak, 30 gün süreyle litre başına 1,40 real (0,28 dolar) tutarında ilave sübvansiyon sağlanacağı bildirildi.
Bütçeye 5,2 Milyar Reallik Maliyet
Ekonomi yönetimi, yeni vergi düzenlemelerinin kamu bütçesine getireceği yükü de paylaştı. Hazine hesaplamalarına göre, benzin ve etanole yönelik vergi düzenlemelerinin 2026 yılı bütçesine maliyetinin 3,6 milyar real (730 milyon dolar) olması öngörülüyor. İthal dizele sağlanacak 30 günlük ek sübvansiyonun ise aynı dönemde 1,6 milyar real (324 milyon dolar) ek maliyet yaratması bekleniyor. Toplamda 5,2 milyar realı (yaklaşık 1,05 milyar dolar) bulan bu paketle birlikte, Planlama ve Bütçe Bakanı Bruno Moretti hükümetin temel hedefinin söz konusu desteklerin tüketici fiyatlarına doğrudan yansıtılması ve akaryakıt pompalarında fiili bir ucuzlama sağlanması olduğunu vurguladı.
Seçim İddiaları ve Resmi Gerekçe
Kamuoyunda ve uluslararası değerlendirmelerde söz konusu karar, Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva'nın bu ay gerçekleştirilecek başkanlık seçimlerinin ikinci turu öncesinde hayat pahalılığı baskısını azaltma stratejisinin bir parçası olarak yorumlandı.
Ancak Maliye Bakanlığı yetkilileri bu iddiaları reddetti. Düzenlediği basın toplantısında açıklamalarda bulunan Maliye Bakanı Dario Durigan, yakıt desteklerinin seçim takvimiyle bir bağı bulunmadığını belirtti. Durigan, bu tür önlemlerin ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı askeri operasyonların ardından küresel piyasalardaki dalgalanmalara karşı düzenli olarak alındığını ifade etti. Cuma günü süresi dolan mevcut uygulamaların ardından hazırlanan yeni paket derhal yürürlüğe konuldu.
Akaryakıt Sektöründe Geniş Çaplı Denetimler ve Arka Plan
Brezilya'da akaryakıt sektörü, yalnızca fiyat düzenlemeleriyle değil, geçmişte Maliye Bakanı Fernando Haddad öncülüğünde yürütülen büyük çaplı vergi kaçakçılığı ve kara para aklama operasyonlarıyla da gündeme gelmişti. Federal yetkililer ve Maliye Bakanlığı, tedarik zincirindeki suç bağlantılarına, vergi borçlarına ve offshore yapıları ile Delaware gibi vergi cennetleri üzerinden yürütülen sermaye kaçışı modellerine karşı soruşturmalar yürütmüştü. Ülkenin yakıt tedarik zinciri, hem mali teşvikler hem de organize suç ve vergi kaçakçılığına karşı artırılan denetimlerle yakından izlenmeye devam ediyor.
