ABD'de Michigan Üniversitesi tarafından açıklanan tüketici güven endeksi, ekimde 46,3'e gerileyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı ve mayıs ayından bu yana en düşük seviyesine indi. Aynı dönemde tüketicilerin hem kısa hem de uzun vadeli enflasyon beklentileri üst üste ikinci ayda artış kaydetti.
ABD ekonomisinde tüketici güveni, artan maliyet baskıları ve jeopolitik risklerin gölgesinde gerilemeye devam ediyor. Michigan Üniversitesi tarafından yayımlanan Ekim 2026 öncü verilerine göre, tüketici güven endeksi 46,3 seviyesine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı ve Mayıs ayından bu yana en düşük düzeyini gördü.
Tüketici Güveni Beklentilerin Altında Kaldı
Eylül ayında nihai verilerle yukarı yönlü revize edilerek 48,1 olarak kaydedilen tüketici güven endeksi, Ekim ayında bir önceki aya kıyasla 1,8 puan azalarak 46,3'e indi. Piyasalarda beklenti, endeksin 47,5 seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi. Bu gerilemeyle birlikte endeks, Mayıs ayından bu yana görülen en düşük seviyeye gerilemiş oldu.
Alt Endekslerde Ayrışma: Mevcut Koşullar Geriliyor
Tüketici güvenindeki bu düşüşün ana kaynağı, mevcut ekonomik duruma ilişkin olumsuz değerlendirmeler oldu. Amerikalı tüketicilerin mevcut ekonomik koşullara yönelik algısını ölçen ekonomik koşullar endeksi, Ekim ayında aylık bazda 6,2 puanlık sert bir düşüşle 44,7 seviyesine geriledi. Eylül ayında bu rakam 50,9 olarak ölçülmüştü.
Buna karşın, tüketicilerin gelecekteki ekonomik koşullara yönelik beklentilerini yansıtan tüketici beklentileri endeksi aynı dönemde 1 puanlık sınırlı bir artışla 47,3 seviyesine yükseldi. Uzmanlar, geleceğe yönelik beklentilerdeki bu sınırlı toparlanmaya rağmen mevcut finansal baskıların genel tabloyu baskılamayı sürdürdüğünü vurguluyor.
Enflasyon Beklentilerinde Israrcı Yükseliş Eğilimi
Raporun en dikkat çekici detaylarından biri, enflasyon algısındaki yukarı yönlü hareketin sürmesi oldu. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi Ekim ayında yüzde 4,6'dan yüzde 4,7'ye çıktı. Bu oran, ABD ile İran arasındaki gerilimin başlamasından önce, Şubat ayında kaydedilen yüzde 3,4'lük seviyenin ve 2024 yılı boyunca görülen oranların oldukça üzerinde seyretmeye devam ediyor.
Uzun vadeli enflasyon beklentisi ise yüzde 3,4'ten yüzde 3,5'e yükseldi. Söz konusu oran, 2024 yılında gözlenen yüzde 2,8 ile yüzde 3,2 aralığındaki bandın üzerinde kalmayı sürdürüyor. Hem kısa hem de uzun vadeli göstergelerin üst üste ikinci ayda artış göstermesi, maliyet baskılarının kalıcılaşabileceğine dair endişeleri artırıyor.
Enerji Şoku, Jeopolitik Riskler ve Enflasyon Baskısı
Arka planda yaşanan makroekonomik ve jeopolitik gelişmeler de tüketici üzerindeki baskıyı artırıyor. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun açıkladığı verilere göre, yıllık enflasyon yüzde 3,4'te sabit kalırken, aylık bazda yüzde 0,4'lük artış kaydedilmiş ve bu oran Mayıs ayından bu yana en hızlı artışa işaret etmişti. Özellikle ABD ile İran arasındaki çatışmaların tırmanmasıyla birlikte ham petrol vadeli fiyatları varil başına 100 doların üzerine çıkmış; akaryakıt ve dizel fiyatlarındaki rekor artışlar hayat pahalılığını doruğa çıkarmıştı.
Yüksek Fiyatlar ve Borçlanma Maliyetleri Tüketiciyi Zorluyor
Michigan Üniversitesi Tüketici Anketleri Direktörü Joanne Hsu, verilerin ardından yaptığı değerlendirmede, kişisel mali durum ve iş koşullarına yönelik beklentilerde sınırlı bir iyileşme yaşandığını, ancak yüksek fiyatlar ve borçlanma maliyetlerinin dayanıklı tüketim mallarına yönelik satın alma koşullarında keskin bir bozulmaya neden olduğunu ifade etti.
Hsu, fiyat artışları karşısında daha sınırlı finansal kaynaklara sahip düşük gelirli tüketiciler ile daha küçük hisse senedi portföyü bulunan kesimlerin güven düzeylerinde Ekim ayında belirgin düşüşler yaşandığını kaydetti. Tüketicilerin hayat pahalılığına yönelik memnuniyetsizliğinin arttığına dikkati çeken Hsu, siyasi yelpazenin her kesiminden tüketicilerin ekonominin gidişatının yılbaşından bu yana zayıfladığına inanmasıyla birlikte, hayat pahalılığına duyulan hoşnutsuzluğun giderek arttığını ifade etti.
