Sainsbury’s ile Morrisons arasında geçtiğimiz kasım ve şubat ayları arasında gizli birleşme görüşmeleri yürütüldüğü ortaya çıktı. Anlaşmanın fiyat anlaşmazlıkları nedeniyle askıya alınmasına rağmen sektör analistleri, artan borç yükü ve maliyet baskısı altında kalan Asda veya Morrisons’ın önümüzdeki on yıl içinde piyasadan silinebileceğini öngörüyor.
İngiltere'nin ikinci büyük süpermarket zinciri Sainsbury’s ile altıncı büyük oyuncusu Morrisons arasında geçtiğimiz kasım-şubat döneminde yürütülen gizli birleşme görüşmeleri piyasada geniş yankı uyandırdı. Söz konusu temasların maliyet ve fiyat anlaşmazlıkları nedeniyle şimdilik askıya alındığı belirtilse de, sektör analistleri İngiltere gıda perakende pazarının derin bir konsolidasyona hazır olduğunu ve Asda ile Morrisons gibi köklü zincirlerin önümüzdeki on yıl içinde varlıklarını sürdüremeyebileceğini ifade ediyor.
Görüşmelerin Perde Arkası ve Finansal Baskılar
Sainsbury’s CEO’su Simon Roberts’ın liderliğindeki yönetim, 2019 yılında Asda’yı 7 milyar sterline satın alma girişiminin Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA) tarafından engellenmesinden bu yana temkinli bir strateji izliyordu. Ancak Morrisons’ın özel sermaye fonu sahibi Clayton, Dubilier & Rice (CD&R) tarafından 2022’de gerçekleştirilen 7 milyar sterlinlik borç finansmanlı satın alma sonrasında artan faiz yükü ve yükselen maliyetler, şirketi rekabette zor durumda bıraktı. Worldpanel by Numerator verilerine göre Morrisons, %8,4 pazar payıyla Lidl’ın (%8,7) gerisine düşerek altıncı sıraya geriledi.
Sainsbury’s tarafında ise Simon Roberts, potansiyel bir satın alma ihtimaline kapıyı tamamen kapatmazken, Morrisons’ın başdanışmanı ve eski Tesco yöneticisi Terry Leahy’nin yüksek fiyat talepleri nedeniyle tarafların masadan kalktığı bildiriliyor. Buna karşın, sektör uzmanları Sainsbury’s’in pazar payı ve finansal gücü itibarıyla olası bir konsolidasyon dalgasında kral yapıcı konumda bulunduğunu vurguluyor.
CMA Düzenlemeleri ve Rekabet Dengesi
Sektördeki olası bir birleşme dalgasının önünü açabilecek en kritik gelişmelerden biri İngiltere’nin rekabet otoritesi CMA’nın attığı adımlar. Ağustos ayında CMA, Alman indirim marketleri Aldi ve Lidl’ın artık sınırlı ürün çeşitliliğine sahip indirimçi statüsünden çıkarak Tesco, Sainsbury’s, Asda ve Morrisons gibi büyük gıda perakendecisi olarak sınıflandırılabileceğine dair ön rapor yayımladı.
Bu düzenleme, düzenleyici kurumun rekabet dengesi değerlendirmelerini kökten değiştirirken, Sainsbury’s gibi oyuncuların olası bir birleşme için elden çıkarması gereken mağaza sayısını önemli ölçüde azaltabileceği belirtiliyor. Shore Capital analisti Clive Black, CMA’nın tutumundaki bu değişimin sektörde yeni bir konsolidasyon döneminin kapısını araladığını ifade ediyor. 2019 yılında Sainsbury’s-Asda girişimine karşı sert bir duruş sergileyen düzenleyici çevrenin, aradan geçen sürede artan maliyetler ve discounter baskısı nedeniyle daha esnek bir yaklaşım benimseyebileceği konuşuluyor.
Pazar Payları ve Olası Senaryolar
Analistler, Sainsbury’s ve Morrisons birleşmesinin pazarın %23,6’sını, Asda ile olası bir birleşmenin ise %26,7’sini kontrol eden bir yapı ortaya çıkararak pazar lideri Tesco’nun (%27,8 pazar payı) en büyük rakibi haline gelebileceğine işaret ediyor. Morrisons'ın aksine, TDR Capital öncülüğündeki özel sermaye fonuna ait olan Asda'nın yeni yöneticisi Allan Leighton yönetiminde bir toparlanma sinyali aradığı ve şimdilik Sainsbury’s ile yeni bir masa kurulmasına sıcak bakmadığı ifade ediliyor.
Ancak uzmanlar, şirketlerin ön-onay mekanizmasının bulunmaması ve CMA kararlarındaki öngörülemezlik nedeniyle resmi bir teklif sürecinin yüksek risk ve maliyet barındırdığına dikkat çekiyor. Bernstein analistleri, birleşmenin operasyonel sinerji ve maliyet avantajları sağlasa da yönetim açısından yüksek bir dikkat dağılması riski taşıdığını belirtiyor. Piyasada gözler, CMA’nın perakende devleri hakkındaki nihai kararına ve artan finansal baskı altındaki zincirlerin atacağı yeni adımlara çevrilmiş durumda.
