İngiltere'de konut kredisi maliyetleri, uluslararası piyasalardaki baskılar ve artan borçlanma maliyetleri nedeniyle tırmanışa geçti. Beş yıllık sabit oranlı kredilerin ortalaması %6'ya ulaşırken, eylül ayından bu yana %5'in altındaki binlerce kredi seçeneği piyasadan çekildi.
İngiltere genelinde ev sahibi olmayı planlayanlar veya mevcut sabit faizli anlaşmalarını yenilemek zorunda olan tüketiciler için konut kredisi (mortgage) maliyetleri son yılların en yüksek seviyelerine tırmandı. BBC yaşam maliyeti muhabiri Kevin Peachey tarafından aktarılan verilere göre, yeni beş yıllık sabit faizli konut kredisi anlaşmalarında ortalama faiz oranı son üç yılda ilk kez yüzde 6 sınırına ulaştı.
İngiltere'deki ev sahiplerinin ve ev alıcılarının çok büyük bir kısmı, faiz oranının sözleşme süresi (genellikle iki veya beş yıl) boyunca sabit kaldığı ve süre sonunda yeni bir anlaşmanın seçildiği bu kredi türünü tercih ediyor.
Piyasadan Binlerce Uygun Fiyatlı Kredi Seçeneği Silindi
Finansal bilgi servisi Moneyfacts tarafından derlenen verilere göre, kredi kuruluşlarının artan fonlama maliyetleriyle karşı karşıya kalması ürün yelpazesinin daralmasına yol açtı. Eylül ayının başından bu yana, yüzde 5'in altında faiz oranına sahip yaklaşık 1.500 farklı konut kredisi anlaşması piyasadan tamamen silindi.
Güncel verilere göre, beş yıllık sabit kredilerde ortalama faiz oranı yüzde 6 seviyesine çıkarken, iki yıllık sabit oranlı konut kredisi ortalaması yüzde 5,98 olarak kaydedildi. Beş yıllık yeni anlaşmalardaki ortalama oran Eylül 2023'ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaşırken, iki yıllık ürünlerde bu oran Aralık 2023'ten bu yana kaydedilen en yüksek seviye oldu.
Küresel Belirsizlikler, İran Savaşı ve Bankaların Faiz Artış Turları
Kredi faizlerindeki bu ani tırmanışın arkasında, artan fiyatlar, faiz oranları ve hükümetlerin borçlanma maliyetleri hakkındaki uluslararası endişeler yer alıyor. Özellikle İran'da savaşın başlamasından bu yana küresel ekonomik belirsizlik ortamı, kredi anlaşmalarının maliyetlerini yukarı yönlü baskılıyor. Uzmanlar, konut kredisi faiz oranlarının İngiltere Merkez Bankası'nın (Bank of England) baz faiz oranına ve genel piyasa koşullarına bağlı olarak dalgalandığını hatırlatıyor.
Bu maliyet baskısı altında İngiltere'nin önde gelen cadde bankaları (High Street lenders), eylül ayı boyunca sabit oranlı kredi tekliflerinde art arda yukarı yönlü güncellemeler gerçekleştirdi. Sektör verilerine göre:
- Barclays, eylül ayı içinde seçilmiş sabit oranlarda dört kez artış yaptı. - HSBC, Lloyds Bank, Nationwide, NatWest, Santander ve TSB bankalarının her biri ise üçer tur faiz artışına gitti.
Uzmanlardan Borçlulara Uyarı: Erken Harekete Geçin
Yaşanan tabloyu değerlendiren Moneyfacts finans uzmanı Rachel Springall, ortalama sabit konut kredisi faizlerinin üç yılın en yüksek seviyelerine geri dönmesini borçlular açısından "yıkıcı bir haber" (brutal) olarak nitelendirdi. Kredi faizlerinin istikrar kazanmasını bekleyen tüketicilerin hayal kırıklığına uğradığını belirten Springall, sabit faizli anlaşmalarının süresi dolmak üzere olan kişilerin erken harekete geçmesi gerektiğini vurguladı.
Springall, mevcut sözleşmesinin bitiş tarihine yaklaşan tüketicilerin profesyonel danışmanlık almasının ve alternatif anlaşmaları titizlikle karşılaştırmasının akıllıca olacağını belirtti. Öte yandan, bazı kredi veren kuruluşların mevcut anlaşmanın sona ermesinden üç ila altı ay öncesine kadar yeni bir oranı sabitleme (lock-in) imkanı tanıdığı hatırlatıldı.
